برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

131

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

معمول شد كه در مقابل سلطان ، قالى « 501 » و يا زمين غير مفروش را ببوسند ، « 502 » حتى وقتى كه وى بر تخت ننشسته باشد . « 503 » گذشته از آن به‌ويژه در نواحى دوردست مانند كرمان ، و يا نزد اتابكان ، براى مدت مديدى « 504 » دست‌بوسى ( به‌عنوان رسمى قديمى ؟ ) مرسوم بود . « 505 » ( نمونهء كاملا ويژه ، زمانى بود كه خليفه در سال 460 ه / 1068 م در بارعام سر حاكمى از قفقاز را ، در جواب پابوسى وى ، به محض آنكه اطلاع يافت كه به اسلام گرويده است ، بوسيد ) . « 506 » يكى از نشانه‌هاى ممتاز احترام اين بود كه سلطان در مقابل علماء ( مذهبى ) از جاى برخيزد « 507 » يا آنان را با كلمات محترمانه‌اى مورد خطاب قرار دهد . « 508 » علماء

--> ( 501 ) . سال 275 ه / 888 م در سمرقند : نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 83 / سال 390 ه / 1000 م در سيستان : تاريخ سيستان ، ص 350 و سال 583 ه / 1187 م اميران سلجوقى : راوندى : راحة الصدور ، ص 343 . ( 502 ) . مثالها : ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 353 ( آل بويه در مقابل برجسته‌ترين برادر خود على - عماد الدولة ) ؛ Mez 136 براساس ابن جوزى Gauzi Bl . 116 a ( سال 9 - 368 ه / 979 م در مقابل عضد الدّولة از آل بويه ) ؛ بيهقى : تاريخ ، ص 34 ( فرمانده سپاه بيهق به پاى محمود غزنوى سه بار بوسه زد ) ؛ جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 218 ( سال 518 ه / 1124 م ) ؛ دولتشاه : تذكره ، ص 84 . ( انورى شاعر در حدود سال 534 ه / 1140 م در مقابل سنجر ) ؛ حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 110 ( سال 555 ه / 1160 م امير زنگى كرد در هر قدم مقابل ارسلان سلطان سلجوقى ، ارسلان شاه ) . ( 503 ) . ( سال 387 ه / 997 م در بخارا ) Nikbi 206 نكبى . ( 504 ) . سال 91 ه / 710 م نيز در طخارستان در مقابل سلطان متداول بود : طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1224 و بعد ؛ سال 3 - 132 ه / 750 م ابو مسلم در مقابل برادر خليفه انجام داد : طبرى ، تاريخ 3 ، ص 59 . ( 505 ) . سال 421 ه / 1030 م خوارزمشاه انجام داد ، سال 422 ه / 1031 م وزير مجددا منصوب شده مسعود غزنوى دست‌بوسى و پابوسى ؛ بيهقى : تاريخ ، ص 52 و بعد و 151 . - قزل ارسلان اتابك در مقابل سلطان طغرل دوم سلجوقى ؛ راوندى : راحة الصدور ، ص 339 ، 343 . - سال 576 ه / 1180 م : محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص 113 . ( 506 ) . حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 31 . ( 507 ) . سال 3 - 272 ه / 885 م در سمرقند : ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 93 ( در آن زمان حتى شگفت‌انگيز بود ) . Muhmud Ibn UTman : Die Vita des Scheich AbuIshaq al - kazaruni , hrsg . von Fritz Meier , ( در مقابل علماء معروف ديگر 12 سال در فارس در سال 363 ه / 75 - 974 م ) ( Leipzig 1948 ) , s . 18 قابوس‌نامه چاپ ديتز ، ص 373 و بعد - . [ Bibliotheca Islamica xvI ] كه به طور كلى پذيرايى مؤدبانه‌اى را در مقابل افراد موافق و امين توصيه مىكند . ( 508 ) . ارسلان شاه سلطان سلجوقى در مقابل شاه ارمن سوكمان ( خطاب « ايگى » - برادر مسن‌تر ) : حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 111 ( سال 556 ه / 1161 م ) .